3/31/2008
Przyznanie się sprawcy
Na stronie: http://www.fundacjabwrd.pl/index.php?st=8 znalazłem nastepującą informację:
'... Do rozliczenia szkody zakład ubezpieczeniowy sprawcy będzie domagał się od zgłaszającego roszczenia dowodów potwierdzających te roszczenia. Takim dowodem będzie "Oświadczenie sprawcy kolizji drogowej" ...'
Zaspokojenie lub uznanie przez osobę objętą ubezpieczeniem obowiązkowym odpowiedzialności cywilnej, roszczenia o naprawienie wyrządzonej przez nią szkody nie ma skutków prawnych względem zakładu ubezpieczeń lub Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, które nie wyraziły na to uprzednio zgody. Ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej nie może uznać objętego tym ubezpieczeniem roszczenia ani dobrowolnie go zaspokoić bez zgody ubezpieczyciela (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 10 marca 2005 r., III CK 458/2004). Regulacja ta ma na celu przede wszystkim ochronę zakładów ubezpieczeń przed fikcyjnymi wypadkami komunikacyjnymi i wyłudzaniem odszkodowań. W praktyce jakiekolwiek oświadczenie sprawcy wypadku nie będzie miało jakiegokolwiek znaczenia dla firmy ubezpieczeniowej, chyba że firma ta wyraziła uprzednio na to zgodę. Jedynym wiarygodnym dokumentem będzie w tym przypadku notatka Policji, potwierdzająca fakt zaistnienia zdarzenia. Oczywiście oświadczenie sprawcy takiego zdarzenia nie utrudni poszkodowanemu w dochodzeniu swoich roszczeń. Jednak z praktycznego punktu widzenie będzie ono miało marginalne znaczenie, jeśli w ogóle będzie brane pod uwagę przez zakład ubezpieczeń.
'... Ponieważ zgodnie z art, 6 k.c. "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne", to na poszkodowanym spoczywa obowiązek uzyskania od sprawcy oświadczenia opisującego precyzyjnie okoliczności kolizji i jego zawinienie ...'
Poszkodowany nie ma obowiązku uzyskania od sprawcy zdarzenia oświadczenia opisującego okoliczności kolizji drogowej. Obowiązek ustalenia okoliczności uzasadniających odpowiedzialność ubezpieczyciela spoczywa na firmie ubezpieczeniowej, nie zaś na poszkodowanym. Więcej na ten temat można przeczytać tu: ciężar dowodu
Jeżeli w wypadku drogowym nie ma rannych lub zabitych wówczas kierujący pojazdem nie ma obowiązku wzywania Policji. Jednak z praktycznego punktu widzenia bez względu na skutki wypadku należy wezwać Policję, która na miejscu zbada okoliczności zdarzenia i sporządzi notatkę. W wielu przypadkach, gdy poszkodowany posiada jedynie oświadczenie sprawcy zdarzenia, firmy ubezpieczeniowe odmawiają wypłat należnych świadczeń.
'... Do rozliczenia szkody zakład ubezpieczeniowy sprawcy będzie domagał się od zgłaszającego roszczenia dowodów potwierdzających te roszczenia. Takim dowodem będzie "Oświadczenie sprawcy kolizji drogowej" ...'
Zaspokojenie lub uznanie przez osobę objętą ubezpieczeniem obowiązkowym odpowiedzialności cywilnej, roszczenia o naprawienie wyrządzonej przez nią szkody nie ma skutków prawnych względem zakładu ubezpieczeń lub Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, które nie wyraziły na to uprzednio zgody. Ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej nie może uznać objętego tym ubezpieczeniem roszczenia ani dobrowolnie go zaspokoić bez zgody ubezpieczyciela (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 10 marca 2005 r., III CK 458/2004). Regulacja ta ma na celu przede wszystkim ochronę zakładów ubezpieczeń przed fikcyjnymi wypadkami komunikacyjnymi i wyłudzaniem odszkodowań. W praktyce jakiekolwiek oświadczenie sprawcy wypadku nie będzie miało jakiegokolwiek znaczenia dla firmy ubezpieczeniowej, chyba że firma ta wyraziła uprzednio na to zgodę. Jedynym wiarygodnym dokumentem będzie w tym przypadku notatka Policji, potwierdzająca fakt zaistnienia zdarzenia. Oczywiście oświadczenie sprawcy takiego zdarzenia nie utrudni poszkodowanemu w dochodzeniu swoich roszczeń. Jednak z praktycznego punktu widzenie będzie ono miało marginalne znaczenie, jeśli w ogóle będzie brane pod uwagę przez zakład ubezpieczeń.
'... Ponieważ zgodnie z art, 6 k.c. "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne", to na poszkodowanym spoczywa obowiązek uzyskania od sprawcy oświadczenia opisującego precyzyjnie okoliczności kolizji i jego zawinienie ...'
Poszkodowany nie ma obowiązku uzyskania od sprawcy zdarzenia oświadczenia opisującego okoliczności kolizji drogowej. Obowiązek ustalenia okoliczności uzasadniających odpowiedzialność ubezpieczyciela spoczywa na firmie ubezpieczeniowej, nie zaś na poszkodowanym. Więcej na ten temat można przeczytać tu: ciężar dowodu
Jeżeli w wypadku drogowym nie ma rannych lub zabitych wówczas kierujący pojazdem nie ma obowiązku wzywania Policji. Jednak z praktycznego punktu widzenia bez względu na skutki wypadku należy wezwać Policję, która na miejscu zbada okoliczności zdarzenia i sporządzi notatkę. W wielu przypadkach, gdy poszkodowany posiada jedynie oświadczenie sprawcy zdarzenia, firmy ubezpieczeniowe odmawiają wypłat należnych świadczeń.
3/30/2008
Przedawnienie roszczeń małoletniego
Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności. Natomiast osobą pełnoletnią jest każdy, kto ukończył lat osiemnaście.
W sytuacji gdy małoletni poszkodowany w związku z wypadkiem komunikacyjnym doznał obrażeń ciała, które uzasadniają przyznanie mu np. zadośćuczynienia, może on skutecznie dochodzić od zakładu ubezpieczeń naprawienia tej szkody do dnia swoich 20 urodzin.
Należy jednak pamiętać, iż istnieje jeden przypadek gdy osoba małoletnia (wyłącznie kobieta) może uzyskać pełnoletność pomimo, iż nie ukończyła osiemnastego roku życia. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność. Nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa. Z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście. W takim przypadku roszczenia o naprawienie szkody ulegną przedawnieniu wcześniej, aniżeli w przypadku kobiety, która nie zawarła związku małżeńskiego.
W sytuacji gdy małoletni poszkodowany w związku z wypadkiem komunikacyjnym doznał obrażeń ciała, które uzasadniają przyznanie mu np. zadośćuczynienia, może on skutecznie dochodzić od zakładu ubezpieczeń naprawienia tej szkody do dnia swoich 20 urodzin.
Należy jednak pamiętać, iż istnieje jeden przypadek gdy osoba małoletnia (wyłącznie kobieta) może uzyskać pełnoletność pomimo, iż nie ukończyła osiemnastego roku życia. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność. Nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa. Z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście. W takim przypadku roszczenia o naprawienie szkody ulegną przedawnieniu wcześniej, aniżeli w przypadku kobiety, która nie zawarła związku małżeńskiego.
3/28/2008
20-letni termin przedawnienia
W dniu 10 sierpnia 2007r., weszła w życie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r., o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, wprowadzając 20-letni termin przedawnienia roszczeń będących następstwem przestępstwa. Zgodnie z art. 2 tej ustawy roszczenia o naprawienie szkody wynikłej ze zbrodni lub występku, jeżeli w dniu wejścia w życie (10 sierpnia 2007) ustawy nie uległy jeszcze przedawnieniu, ulegną przedawnieniu po upływie 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa - dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
Jeżeli więc zdarzenie będące przestępstwem nastąpiło w dniu 1 stycznia 2000r., to według przepisów dotychczasowych roszczenie o naprawienie szkody uległoby przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2010r. Wskutek wprowadzonej zmiany przepisów kodeksu cywilnego roszczenie takie ulegnie przedawnieniu dopiero z dniem 1 stycznia 2020r.
Jeżeli więc zdarzenie będące przestępstwem nastąpiło w dniu 1 stycznia 2000r., to według przepisów dotychczasowych roszczenie o naprawienie szkody uległoby przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2010r. Wskutek wprowadzonej zmiany przepisów kodeksu cywilnego roszczenie takie ulegnie przedawnieniu dopiero z dniem 1 stycznia 2020r.
Koszty pogrzebu
Jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty pogrzebu temu, kto je poniósł. Granice obowiązku z art. 446 kc wyznaczają „zwyczaje przyjęte w danym środowisku”, a przez pojęcie to należy rozumieć zwykle ponoszone wśród określonego kręgu podmiotów koszty związane z pochowaniem zmarłego (nabycie trumny, przewóz zwłok, koszty samej ceremonii pogrzebowej, kwiaty i wieńce, stypa, a później także wystawienie nagrobka). Ustalając zwyczaje panujące w danym środowisku należy kierować się kryteriami obiektywnymi, odniesionymi do pewnego kręgu podmiotów (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 9 marca 2007 r., V CSK 459/2006). Zwrotu kosztów nagrobka może domagać się osoba, która koszty te faktycznie poniosła (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 sierpnia 1995 r., I ACr 440/95). Obowiązek zwrotu kosztów pogrzebu na podstawie art. 446 § 1 kc obejmuje zwrot kosztów bezpośrednio z pogrzebem związanych (jak przewóz zwłok, nabycie trumny, zakup miejsca na cmentarzu i in.), jak również zwrot wydatków, odpowiadających zwyczajom danego środowiska. Do tych wydatków zalicza się koszt postawienia nagrobka (w granicach kosztów przeciętnych, jeżeli nawet koszty rzeczywiste były znaczne, np. z uwagi na materiał lub wystrój nagrobka wyższe), wydatki na wieńce i kwiaty, koszty zakupu odzieży żałobnej i in. Do tych wydatków należy zaliczyć także wydatki na poczęstunek biorących udział w pogrzebie osób, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego przypadku, skoro jest to zwyczaj w zasadzie powszechnie przyjęty, zwłaszcza jeżeli jest w danym środowisku stosowany, i dotyczy przede wszystkim krewnych zmarłego (bliższych i dalszych członków rodziny), jak również innych osób bliżej z denatem związanych, np. najbliższych współpracowników itp. Koszt takiego poczęstunku, utrzymany w rozsądnych stosownie do okoliczności granicach (nie mającego charakteru tzw. stypy pogrzebowej), podlega zwrotowi na równi z innymi kosztami pogrzebu zgodnie z art. 446 § 1 kc (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 6 stycznia 1982 r., II CR 556/81). Sumy wypłacane jednorazowo na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z pogrzebem i utrzymaniem rodziny denata w ciągu najbliższych tygodni po jego śmierci nie podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 września 1966 r., II PR 348/66).
3/27/2008
Niezbędne koszty leczenia
W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Osoba, która w wyniku wypadku utraciła sprawność, może domagać się pokrycia wszystkich wynikłych z tego wydatków, ale tylko niezbędnych i celowych. O tym, które wydatki są niezbędne i celowe, decyduje nie tylko rodzaj niepełnosprawności, ale i sytuacja życiowa danej osoby (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 9 stycznia 2008 r., II CSK 425/2007). Odszkodowanie z tytułu kosztów dodatkowego odżywiania w okresie choroby znajduje uzasadnienie nie tylko wówczas, gdy jest ono konieczne, ale także wtedy, gdy takie odżywianie jest celowe z punktu widzenia poprawy stanu zdrowia chorego, skrócenia okresu leczenia itp. (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 5 lutego 1974 r.,I CR 864/73). W skład kosztów wynikłych z powodu uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, o których mówi art. 444 § 1 kc, wchodzą nie tylko koszty leczenia w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz także wydatki związane z odwiedzinami chorego w szpitalu przez osoby bliskie. Odwiedziny te są niezbędne zarówno dla poprawy samopoczucia chorego i przyspieszenia w ten sposób leczenia, jak i dla kontaktu rodziny z lekarzami w celu uzyskania informacji i wskazówek o zdrowiu chorego i jego potrzebach. Odnosi się to zwłaszcza, gdy poszkodowanym jest dziecko i gdy chodzi o wizyty jego rodziców (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 7 października 1971 r., II CR 427/71). Wydatki ponoszone na podawanie choremu bardziej wyszukanych potraw, dostarczanie większych ilości owoców, słodyczy itp. choćby z punktu widzenia czysto lekarskiego chory nie wymagał specjalnej diety, są z reguły celowe, chyba że byłyby wyraźne zalecenia lekarskie, nakazujące ograniczenie diety. Przez swój dodatni wpływ psychiczny na chorego przyspieszają one bowiem proces leczenia. Dlatego też zwrot tych wydatków znajduje usprawiedliwienie w art. 444 § 1 kc, który nakazuje zwrot „wszelkich kosztów” wynikłych w związku z uszkodzeniem ciała lub wywołaniem rozstroju zdrowia (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 21 maja 1973 r., II CR 194/73).
3/22/2008
Uszkodzenie ciała a rozstrój zdrowia
Uszkodzeniem ciała w rozumieniu art. 444 § 1 i 445 § 1 kc jest takie oddziaływanie na ciało ludzkie, które pozostawia na nim wyraźny ślad będący wynikiem naruszenia tkanek organizmu, bez względu na to, czy chodzi o uszkodzenie jedynie powierzchowne, czy też uszkodzenie poważne, np. powiązane ze złamaniem kości, uszkodzeniem mięśni itp. Rozstrojem zdrowia natomiast w rozumieniu tych przepisów będzie takie oddziaływanie na organizm ludzki, które pociąga za sobą zakłócenie jego funkcji. Czas trwania skutków nie ma znaczenia. Długotrwałość cierpień i rodzaj skutków ma znaczenie - i to istotne - dla określenia wysokości zadośćuczynienia (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 marca 1975 r., II CR 18/75). Przepis art. 445 § 1 kc nie uzależnia możności dochodzenia zadośćuczynienia od doznania poważnych obrażeń czy też poważnego uszczerbku na zdrowiu. Rodzaj uszkodzeń, czas leczenia, czy też istnienie lub brak skutków trwałych mają wpływ jedynie na wysokość zadośćuczynienia (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 15 stycznia 1974 r., I CR 792/73).
3/17/2008
Osoba bliska jako poszkodowany
W związku z wnioskiem Rzecznika Ubezpieczonych Sąd Najwyższy w dniu 7 lutego 2008r. podjął uchwałę (sygn. akt III CZP 115/07) w następującej treści:
"Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność gwarancyjną wynikającą z umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody na osobie wyrządzone przez kierującego pojazdem, w tym także pasażerowi będącemu wraz z kierowcą współposiadaczem tego pojazdu".
Uchwała ta ma na celu ujednolicenie rozbieżności w orzecznictwie sądów, rozstrzygających kwestię, czy odszkodowanie z tytułu wypadku komunikacyjnego przysługuje także osobom bliskim posiadaczowi pojazdu mechanicznego (w szczególności małżonkowi, małoletnim dzieciom), które wskutek wypadku doznały szkody na osobie. Należy mieć nadzieję, iż rozstrzygnięcie to zmieni w sposób pozytywny dotychczasową i niejednolitą praktykę zakładów ubezpieczeń, które w takim przypadku odmawiały osobom bliskim prawa do uzyskania świadczeń odszkodowawczych.
"Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność gwarancyjną wynikającą z umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody na osobie wyrządzone przez kierującego pojazdem, w tym także pasażerowi będącemu wraz z kierowcą współposiadaczem tego pojazdu".
Uchwała ta ma na celu ujednolicenie rozbieżności w orzecznictwie sądów, rozstrzygających kwestię, czy odszkodowanie z tytułu wypadku komunikacyjnego przysługuje także osobom bliskim posiadaczowi pojazdu mechanicznego (w szczególności małżonkowi, małoletnim dzieciom), które wskutek wypadku doznały szkody na osobie. Należy mieć nadzieję, iż rozstrzygnięcie to zmieni w sposób pozytywny dotychczasową i niejednolitą praktykę zakładów ubezpieczeń, które w takim przypadku odmawiały osobom bliskim prawa do uzyskania świadczeń odszkodowawczych.
3/14/2008
Poszkodowany jako współsprawca
Kierowcy pojazdu mechanicznego, który wskutek użycia alkoholu uległ wypadkowi i doznał szkody, służy roszczenie odszkodowawcze przeciwko posiadaczowi pojazdu, jeżeli posiadacz zezwolił na prowadzenie swego pojazdu z wiedzą, że kierowca jest nietrzeźwy i że nie posiada uprawnienia do prowadzenia pojazdu mechanicznego. Skoro bezpośrednim sprawcą wypadku był powód, to zasady współżycia społecznego (art. 5 kc) nie stoją na przeszkodzie przyjęciu odpowiedzialności pozwanego za ten wypadek. Jeśliby bowiem pozwany nie zezwolił powodowi na prowadzenie motocykla, to do opisanej szkody nie mogłoby dojść. Zachodzi więc przypadek współsprawstwa. Określenie stopnia przyczynienia się zależy w szczególności od stopnia naganności postępowania każdej ze stron (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 16 grudnia 1975 r., II CR 660/75).
Pro publico bono?
"Część stowarzyszeń, mających na celu pomoc osobom poszkodowanym w wypadkach drogowych, na konta których wpływają nawiązki orzeczone przez sądy od pijanych kierowców – sprawców wypadków drogowych w sposób sprzeczny z prawem wydatkuje otrzymane środki finansowe. Niektóre tego typu stowarzyszenia przeznaczają pieniądze otrzymane z nawiązek na szeroko pojęte koszty eksploatacyjne i utrzymanie biur, zamiast na bezpośrednią pomoc ofiarom wypadków drogowych, a tylko na taki cel mogą być przeznaczane pieniądze z nawiązek".
Pieniądze z nawiązek nie trafiają do poszkodowanych w wypadkach drogowych
Aneta Mościcka
2008-03-14
więcej na ten temat ...
Pieniądze z nawiązek nie trafiają do poszkodowanych w wypadkach drogowych
Aneta Mościcka
2008-03-14
więcej na ten temat ...
3/13/2008
Odszkodowanie a podatek dochodowy
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od tego podatku są wyłącznie odszkodowania otrzymywane na mocy obowiązujących przepisów prawa i to przepisów rzędu ustawowego. Z uregulowania tego wprost wynika, iż chodzi tu o odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw. Użycie słów »inne ustawy«, wskazuje jednoznacznie, że zarówno przepisy prawa administracyjnego, jak i cywilnego tworzące umocowanie dla wypłaty odszkodowania muszą mieć rangę ustawową. Dlatego do rekompensaty wypłaconej na podstawie postanowienia umownego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3. Powołany przepis zwalnia od podatku jedynie takie odszkodowania (kompensaty), które nie stanowią ekonomicznego przysporzenia ponad stan, jaki podatnik posiadał przed ich uzyskaniem (Wyrok NSA z dnia 25 maja 2000 r., III SA 1017/99, „Przegląd Podatkowy” 2001, nr 3). Za odszkodowania wypłacone na podstawie przepisów prawa uznać należy odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, czy bezpośrednim tytułem okaże się decyzja organu państwa, wyrok sądu czy też umowa (Wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2004 roku, sygn. akt FSK 196/04). Zwolnienie od podatku odszkodowań, wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 1993 r. Nr 90 poz. 416 ze zm.), nie obejmuje wynagrodzenia utraconych korzyści (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2000 r., III SA 1016/99).
Pojazd a szkoda częściowa i całkowita
3/12/2008
Pozwany ubezpieczyciel
3/10/2008
Postępowanie likwidacyjne
W Polsce standardy postępowania w kwestii likwidacji szkód ustalają najwięksi ubezpieczyciele. Wiedza o tym, co z poszkodowanymi robią właśnie te firmy, poraża. Zaniżają odszkodowania, przeciągają likwidacje szkód, sugerują klientom warsztaty, w których mają naprawiać swoje samochody. Taki obraz wyłania się po prześledzeniu forum internetowych, po rozmowach z poszkodowanymi, stojącymi w kolejkach w zakładach ubezpieczeń – wynika z tekstu „Piąta władza ubezpieczeniowa”.
Gazeta Ubezpieczeniowa, wtorek, 31 październik 2006
Gazeta Ubezpieczeniowa, wtorek, 31 październik 2006
Ciężar dowodu
akty prawne
,
ciężar dowodu
,
odszkodowanie
,
postępowanie likwidacyjne
,
termin wypłaty
Brak komentarzy
:
URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW
Departament Polityki Konsumenckiej UOKiK
RAPORT Z KONTROLI
WZORCÓW UMOWNYCH
STOSOWANYCH PRZEZ
ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ
WARSZAWA, WRZESIEŃ 2006
Ustalenie stanu faktycznego zdarzenia, zasadności zgłoszonych roszczeń
i wysokości świadczenia
W opinii UOKiK, nie można ww. obowiązku rozszerzać i zobowiązać konsumenta do bezspornego udowodnienia uprawnienia do żądania świadczenia. Klauzule o treści: - ciężar udowodnienia zdarzenia ubezpieczeniowego oraz uprawnień do żądania świadczenia spoczywa na ubezpieczonym lub osobie dochodzącej roszczenia o wypłatę świadczenia należy uznać za sprzeczne z art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
Departament Polityki Konsumenckiej UOKiK
RAPORT Z KONTROLI
WZORCÓW UMOWNYCH
STOSOWANYCH PRZEZ
ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ
WARSZAWA, WRZESIEŃ 2006
Ustalenie stanu faktycznego zdarzenia, zasadności zgłoszonych roszczeń
i wysokości świadczenia
Zakłady ubezpieczeń zamieszczają w OWU postanowienia nakładające na konsumentów obowiązek bezspornego udowodnienia faktu zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego oraz uprawnienia do żądania świadczenia od zakładu ubezpieczeń. W ocenie UOKiK, takie rozłożenie ciężaru dowodowego jest niedopuszczalne. Ustalenie stanu faktycznego zdarzenia, zasadności zgłoszonych roszczeń i wysokości świadczenia należy do zakładu ubezpieczeń. Mówi o tym art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej – po otrzymaniu zawiadomienia o zajściu zdarzenia losowego objętego ochroną ubezpieczeniową, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, zakład ubezpieczeń informuje o tym ubezpieczającego lub ubezpieczonego, jeżeli nie są oni osobami występującymi z tym zawiadomieniem, oraz podejmuje postępowanie dotyczące ustalenia stanu faktycznego zdarzenia, zasadności zgłoszonych roszczeń i wysokości świadczenia, a także informuje osobę występującą z roszczeniem pisemnie lub w inny sposób, na który osoba ta wyraziła zgodę, jakie dokumenty są potrzebne do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości świadczenia, jeżeli jest to niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania. Oznacza to, iż konsument ma obowiązek współdziałania – dostarczenia dokumentów koniecznych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości świadczenia, o które prosi zakład ubezpieczeń. Jeżeli istnieją uzasadnione wątpliwości co do przedstawionych przez konsumenta informacji zakład ubezpieczeń może nakazać potwierdzenie ich poprzez dostarczenie określonego dokumentu. Najpierw jednak musi podjąć próbę samodzielnego ustalenia wszelkich potrzebnych
okoliczności. W opinii UOKiK, nie można ww. obowiązku rozszerzać i zobowiązać konsumenta do bezspornego udowodnienia uprawnienia do żądania świadczenia. Klauzule o treści: - ciężar udowodnienia zdarzenia ubezpieczeniowego oraz uprawnień do żądania świadczenia spoczywa na ubezpieczonym lub osobie dochodzącej roszczenia o wypłatę świadczenia należy uznać za sprzeczne z art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
Odszkodowanie a VAT
Wysokość odszkodowania powinna być ustalona według poziomu cen części zamiennych i usług koniecznych do wykonania naprawy z daty ustalania odszkodowania. Skoro zaś, stosownie do postanowień art. 1 ust. 2 ustawy z 1982 r. o cenach, cena towaru lub usługi opodatkowanej podatkiem VAT obejmuje wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą nabywca obowiązany jest zapłacić sprzedawcy za towar lub usługę wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług, to miernikiem wysokości szkody ustalonej według cen kosztów naprawy jest tak właśnie określona cena naprawy pojazdów. Jest to zatem cena części zamiennych i usług obejmująca podatek VAT (Wyrok Sądu Najwyższy z dnia 7 sierpnia 2003 r. (sygn. akt IV CKN 387/01).
Obowiązek naprawienia szkody
W sytuacji uszkodzenia bądź zniszczenia samochodu wskutek wypadku komunikacyjnego towarzystwo ubezpieczeniowe ma obowiązek pokrycia kosztów związanych z naprawą samochodu. Obowiązek naprawienia szkody przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 marca 2004 r., I ACa 32/2004). Nie jest koniecznym warunkiem dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela z tytułu kosztów naprawy uszkodzonego samochodu jego uprzednia naprawa (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 16 maja 2002 r., V CKN 1273/2000). W wypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy uszkodzonej, do których to wydatków należy także koszt nowych części i innych materiałów, jeżeli ich użycie było niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 20 października 1972 r., II CR 425/72).
3/06/2008
Strata a utracone korzyści
Szkoda majątkowa obejmuje zarówno poniesione straty (damnum emergens), jak i utracone korzyści (lucrum cessans). Za utracone korzyści uznaje się to wszystko, co nie weszło do majątku poszkodowanego, a co weszłoby, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Stratą zaś jest to, co z majątku tego wyszło, a pozostałoby w nim, gdyby nie było zdarzenia wyrządzającego szkodę (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 września 2003 r., I CK 51/2002).
Odszkodowanie a pojazd zastępczy
Utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej zniszczenia stanowi szkodę majątkową. Zasada ta dotyczy także pojazdów mechanicznych (samochodów). Normalnym następstwem wypadku komunikacyjnego jest bardzo często niemożność korzystania z samochodu przez poszkodowanego, nie tylko w sytuacji jego uszkodzenia ale również zniszczenia. Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty, które były konieczne, na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 września 2004 r., IV CK 672/2003). Stanowisko takie znalazło również wyraz w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2003 r. IV CKN 1916/2000. Sąd ten podkreślił, że za normalne następstwo zniszczenia pojazdu służącego poszkodowanemu do prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania tej działalności w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona. Jeżeli uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy w postaci wmontowania do niego nowej części zamiennej, to koszty najmu przez poszkodowanego tzw. samochodu zastępczego obejmować mogą tylko okres konieczny i niezbędny do naprawy pojazdu (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 5 listopada 2004 r., II CK 494/2003). Między faktem uszkodzenia - w wyniku wypadku - samochodu używanego przez poszkodowanego jako samochód dostawczy w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej a faktem wynajęcia przez poszkodowanego innego samochodu dostawczego i poniesienia kosztów z tego tytułu, istnieje normalny związek przyczynowy (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 6 stycznia 1999 r., II CKN 109/98).
3/04/2008
Wynagrodzenie pełnomocnika
Koszty wynagrodzenia pełnomocnika poszkodowanego, poniesione w postępowaniu przedsądowym, nie mieszczą się w odszkodowaniu należnym poszkodowanemu w kolizji drogowej, gdy podstawą odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń jest umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zawarta ze sprawcą szkody (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 11 czerwca 2001 r., V CKN 266/2000).
Odszkodowanie a utrata wartości pojazdu
W przypadku uszkodzenia samochodu wskutek wypadku komunikacyjnego, odszkodowanie z tytułu naprawy samochodu może obejmować, oprócz kosztów jego naprawy, także sumę pieniężną, stanowiącą różnicę pomiędzy wartością tego samochodu przed uszkodzeniem i po naprawie (Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 października 2001 r., III CZP 57/2001). W tym przypadku chodzi o naprawienie szkody w postaci utraty wartości rynkowej samochodu. Po naprawieniu samochodu, pojazd taki odzyskuje swoją pełną sprawność techniczną, jednak nie uzyskuje wartości rynkowej takiej jak przed zdarzeniem. Nawet autoryzowany warsztat samochodowy, który dokonuje naprawy zgodnie z technologią producenta i przy użyciu oryginalnych części zamiennych, nie jest w stanie wykonać prac blacharskich i lakierniczych na takim poziomie jak producent samochodu. W takim przypadku ślady naprawy są łatwe do zidentyfikowania przez specjalistów. Natomiast naprawione elementy nie cechują się już taką trwałością jak elementy nieuszkodzone i niewymieniane. W związku z tym dochodzi do utraty wartości rynkowej takiego pojazdu.
3/02/2008
Odszkodowanie czy Zadośćuczynienie ?
Pojęcia te na co dzień używane są zamiennie, zwłaszcza przez osoby, które z językiem prawnym czy prawniczym zbyt często do czynienia nie mają. Świadczenia te co do zasady mają na celu naprawienie szkody jaką poniósł poszkodowany w wypadku komunikacyjnym. Jednak inny jest ich charakter, a przede wszystkim sposób ustalania ich wysokości. Odszkodowanie to świadczenia mające na celu naprawienie szkody w znaczeniu materialnym (rzeczowym). Szkodę majątkową stanowi różnica między obecnym stanem majątkowym poszkodowanego a tym stanem, jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (Orzeczenie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 11 lipca 1957 r., 2 CR 304/57). Naprawienie szkody majątkowej następuje, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź poprzez wypłatę odpowiedniego odszkodowania pieniężnego. Jeśli chodzi o odszkodowanie, to ustalenie jego wysokości w praktyce nie stwarza większych problemów. Zadośćuczynienie natomiast ma na celu złagodzenie krzywdy, jaką poniósł poszkodowany. Celem zadośćuczynienia jest przede wszystkim złagodzenie doznanych i odczuwanych cierpień, winno ono mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2005 r., VI ACa 945/2004). Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu naprawienie szkody niemajątkowej wyrażającej się krzywdą w postaci cierpień fizycznych i psychicznych dlatego ustalając kwotę zadośćuczynienia należy mieć na uwadze rozmiar cierpień fizycznych związanych z zaistnieniem wypadku jak i dolegliwości bólowe powstałe w następstwie urazu oraz długotrwałego leczenia (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 1 lutego 2005 r., III APa 9/2004). Wysokość zadośćuczynienia uzależniona jest od nasilenia cierpień, długotrwałości choroby, rozmiaru kalectwa oraz trwałości następstw zdarzenia, przy uwzględnieniu również okoliczności dotyczących życia osobistego poszkodowanego (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 5 grudnia 2006 r., II PK 102/2006). W przeciwieństwie do spraw z ubezpieczeń społecznych, gdzie wysokość należnego jednorazowego odszkodowania jest zryczałtowana, w prawie cywilnym wysokość zadośćuczynienia jest zindywidualizowana (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 10 maja 2005 r., I PK 47/2005). Ocena kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia musi odnosić się do okoliczności konkretnej sprawy. Porównywanie wysokości zasądzonego w różnych sprawach zadośćuczynienia, nie może prowadzić do prawidłowego rozstrzygnięcia. Zawsze bowiem można wskazać przykład sprawy, w której zasądzono tytułem zadośćuczynienia kwotę wyższą lub niższą. Nie da się przy tym w sposób wymierny ocenić, czy doznana przez poszkodowanego krzywda jest większa czy mniejsza niż krzywda doznana przez innego poszkodowanego, na rzecz którego w innej sprawie zasądzono inną kwotę(Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 15 lutego 2006 r., IV CK 384/2005). Stosowanie zatem przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia procentowych tabel, czy też powoływanie się na wysokość wypłaconego zadośćuczynienia w podobnej sprawie, jest nieprawidłowe.
Subskrybuj:
Posty
(
Atom
)